महाराष्ट्राच्या राजकीय पटलावर अनेक वादळं आली आणि गेली, पण काही निर्णय हे राजकारणाच्या चौकटीपलीकडे जाऊन माणसांमधील घट्ट ऋणानुबंधांची साक्ष देतात. महाराष्ट्राचे माजी उपमुख्यमंत्री अजित पवार यांच्या आकस्मिक निधनानंतर, मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी घेतलेला एक निर्णय सध्या महाराष्ट्रात चर्चेचा आणि कौतुकाचा विषय ठरत आहे. २२ जुलै रोजी अजित पवार यांच्या वाढदिवसानिमित्त त्यांची जयंती शासकीय स्तरावर साजरी करण्याचा निर्णय देवेंद्र फडणवीस सरकारने घेतला आहे.
एकाच दिवशी दोन लोकनेत्यांचा वाढदिवस
सामान्य प्रशासन विभागाने यासंदर्भात १५ जुलै २०२६ रोजी शासन निर्णय प्रसिद्ध केला आहे. या निर्णयानुसार अजित पवार यांची जयंती मंत्रालयासह राज्यातील सर्व शाळा, महाविद्यालये, शासकीय आणि निमशासकीय कार्यालयांमध्ये २२ जुलै रोजी शासकीय स्तरावर साजरी केली जाणार आहे. हा निर्णय म्हणजे मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांची राजकीय परिपक्वता, विरोधकांबद्दलचा आदर आणि त्यांच्यातील ‘दिलखुलास’ माणसाचे दर्शन घडवणारे एक भावनिक उदाहरण आहे. २२ जुलै हा अजित पवार यांच्याबरोबरच, मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांचाही जन्मदिवस आहे. सामान्यतः राजकारणातील काही नेते हे आपला वाढदिवस मोठ्या दिमाखात साजरा करत असल्याचे आपण पाहतो. पण आपल्याच वाढदिवसाच्या दिवशी आपल्यासोबत सत्तेचा आणि राजकारणाचा मोठा प्रवास केलेल्या एका दिवंगत सहकाऱ्याला सरकारी पद्धतीने आदरांजली वाहण्याचा निर्णय घेऊन देवेंद्र फडणवीस यांनी आपल्या संवेदनशील मनाची साक्ष दिली आहे. स्वतःच्या वाढदिवसाच्या सेलिब्रेशनपेक्षा एका दिवंगत नेत्याच्या स्मृतीला उजाळा देणे, ही देवेंद्र फडणवीस यांच्या राजकीय आणि वैयक्तिक परिपक्वतेची परिसीमा आहे.
किस्से पहाटेच्या शपथविधीपासून ते ‘दादा-भाऊ’च्या केमिस्ट्रीपर्यंत
देवेंद्र फडणवीस आणि अजित पवार यांच्यातील नाते हे महाराष्ट्राच्या राजकीय इतिहासात नेहमीच कुतूहलाचा विषय राहिले. वैचारिक मतभेद आणि वेगवेगळ्या पक्षांत असूनही या दोन नेत्यांमध्ये एक सुप्त आणि घट्ट मैत्री होती. २०१९ मधील तो पहाटेचा शपथविधी फक्त राजकीय भूकंप नव्हता, तर त्यावेळी देवेंद्र फडणवीस आणि अजित पवार या दोन वेगवेगळ्या प्रवाहांना एकत्र आणले होते. तो प्रयोग अल्पजीवी ठरला असला, तरी त्या काळात या दोन नेत्यांमध्ये एकमेकांबद्दल निर्माण झालेला विश्वास पुढेही कायम राहिला. अजित पवार त्यांच्या शिस्तीसाठी आणि कामाच्या झपाट्यासाठी ओळखले जायचे, तर देवेंद्र फडणवीस त्यांच्या अभ्यासू वृत्तीसाठी. महायुती सरकारमध्ये जेव्हा हे दोघे एकत्र आले, तेव्हा कॅबिनेट बैठकांमध्ये अनेकदा हलकेफुलके प्रसंग घडायचे. अजित पवार नेहमी देवेंद्र फडणवीसांना मिश्किलपणे म्हणायचे, “देवेंद्रजी, तुमचा फाईलींचा अभ्यास दांडगा आहे, पण जरा आमच्या फाईली पण लवकर क्लिअर करा!” त्यावर देवेंद्रजी तितक्याच दिलखुलासपणे दादांच्या कामाचा आदर करायचे. सभागृहात एकमेकांवर टोकाची टीका करतानाही, सभागृहाबाहेर किंवा लॉबीमध्ये हे दोघे एकत्र गप्पा मारताना दिसायचे. राजकारणाव्यतिरिक्त विविध विषयांवर ते चर्चा करायचे.
राजकीय परिपक्वतेचे नवे परिमाण
महाराष्ट्राची राजकीय संस्कृती ही सूडाची किंवा द्वेषाची नाही, तर ती सहिष्णुतेची आणि आदराची आहे. हे मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी या निर्णयाद्वारे दाखवून दिले. राजकीय जीवनात सत्ता आणि पदे येत-जात राहतात, पण महाराष्ट्राच्या मातीसाठी ज्यांनी आपले आयुष्य वेचले, त्यांचा सन्मान राखणे ही महाराष्ट्राच्या राजकीय संस्कृतीची वेगळी ओळख आहे. राजकारण आपल्या जागी आणि मैत्री आपल्या जागी, ही रीत जपणारे राजकीय नेते लाभणे, हे महाराष्ट्राच्या राजकीय संस्कृतीचे भाग्यच म्हणावे लागेल.
संबंधित लेख: